حركت به‌طرف روسيه حاضر شده . سربازهاى روس كه اميدوار بودند صلح شود تا از جنگ خلاصى يابند گويا ثمر نبرند و بايد باز جنگ كنند منتهى يا دولت تازه نفسى مثل ژاپن كه ضرب‌شصت آن را ديده‌اند . اينها چيزى است كه مىشنوم و گويا يقين باشد . عجالتا در روسيه متاركه جنگ است و معلوم نيست دولت روسيه دست كيست . زياده زحمت است . عماد السلطنه . ( پايان‌نامهء عماد السلطنه ) من دستخط حضرت اقدس و الا و رقعه‌جات همشيره‌ها را عينا ملصق به اين كتاب نمودم به دو علت : اول آن‌كه سبك چيزنويسى و خطوط خانمهاى عهد ما باقى ماند ، ثانى الفت و مهر و محبت بين خانوادگى ما معلوم شود « 1 » ) . وضع آذوقه - گرانى غلات برويم سر روزنامه‌جات . چهار « رعد » و يك « ايران » بود . متأسفانه « ستارهء ايران » در جواب « رعد » فراموش گشته است . اولين مصيبت ايران حكايت گرسنگى امسال و بيم قحطى سال ديگرست كه ترميم‌پذير نيست و به يد قدرت ديگرى است كه ده دوازده سال است عطف‌نظر از ما كرده . در همدان گندم خروارى به يكصد تومان رسيده است ، جو نود تومان ، برنج هيچ نيست و از قرار تلگرافات نصف اهالى تلف مىشوند . در اصفهان هيچ نيست و بلوائى شده . در كرمان ، يزد ، خراسان ، ولايات آذربايجان خود طهران و توابع آن كار بغايت دشوار شده و روزبه‌روز بر قلت آذوقه افزوده مىشود . و از هيچ رهگذرى اميد فراوانى نيست . كابينهء عين الدوله كابينهء شاهزاده عين الدوله اغلب متزلزل [ است ] و متصل بعضى از اعضا آن تغيير و تبديل مىشود و هنوز ثابت نشده است . تبريزيها باز تلگراف‌خانه مىآيند مخابرات حضورى مىكنند . ترميم كابينه [ را ] با ضرب الاجل مىخواهند ، حكام به ولايات معلوم مىكنند چه و چه . همان فضوليها كه سابقا مىكردند و ايران را راحت نمىگذاشتند و بر شدت خرابى مىافزودند . صمصام السلطنهء بختيارى فرمانفرماى خراسان شد . ملاير و عراق و چند جاى ديگر را هم به سردار بهادر و سردار جنگ دادند . نصرت السلطنه از كرمان استعفا مىدهد .

--> ( 1 ) - متأسفانه نامه‌ها مفقود شده است . ( مسعود سالور )